รู้ก้างๆ
ทั้งหมดความเชื่อจินตนาการชื่อและภาษาชื่อเมืองเวลาและภาษาตำนานของใช้ในบ้านประวัติศาสตร์

หน้าแรก › ความเชื่อ

ความเชื่ออ่าน 4 นาที

ยันต์แต่ละแบบหมายถึงอะไร? ห้าแถว เก้ายอด แปดทิศ เสือเผ่น หนุมาน

รู้ก้างๆ · 21 พ.ย. 2569

ตัวหนังสือบนหลังแองเจลินา โจลี จริงๆ แล้วเขียนว่าอะไร คำตอบพาเราไปรู้จักยันต์ดังห้าลาย ความเชื่อของแต่ละลาย และข้อห้ามแปลกๆ ที่คนสักยันต์ต้องรักษา

โหวตก่อนอ่าน: ถ้าต้องเลือกสักหนึ่งลาย เลือกลายไหน?
กดเลือกได้ 1 ข้อ

ยันต์ห้าแถวที่ดังไปทั่วโลก

ลายบนไหล่ซ้ายของแองเจลินา โจลี คือ "ยันต์ห้าแถว" สักโดยอาจารย์หนู กันภัย อาจารย์สักชาวไทย เมื่อปี ค.ศ. 2003 หรือยี่สิบกว่าปีก่อน หลังจากนั้นยันต์ห้าแถวก็กลายเป็นลายที่ชาวต่างชาติรู้จักกันทั่วโลก

อาจารย์หนูเคยพูดไว้ว่า "สักไม่มีศรัทธาก็แค่รูปภาพ" ประโยคนี้บอกได้ดีว่า สำหรับคนไทย ยันต์ไม่ได้เป็นแค่ลายสวย แต่ผูกอยู่กับความเชื่อและครูบาอาจารย์

ไม่ใช่ภาษาขอม แต่เป็นภาษาบาลี

หลายคนคิดว่าตัวหนังสือในยันต์เป็นภาษาขอม แต่จริงๆ แล้วยันต์ไทยนิยมเขียน "ภาษาบาลีด้วยตัวอักษรขอม" เพราะเชื่อว่าเป็นภาษาและอักษรศักดิ์สิทธิ์ งานวิจัยไทยระบุว่าคัมภีร์พุทธในไทยแต่เดิมเขียนด้วยอักษรขอม ตัวอักษรนี้จึงผูกกับความศักดิ์สิทธิ์มาตั้งแต่ต้น ส่วนทางภาคเหนือนิยมใช้อักษรธรรมล้านนา

ข้อความในยันต์ส่วนใหญ่ไม่ใช่บทสวดเต็มๆ แต่เป็น "หัวใจคาถา" คือย่อบทสวดยาวให้เหลือไม่กี่พยางค์ เช่น นะ มะ พะ ธะ ที่เรียกว่าหัวใจธาตุทั้งสี่ คือ น้ำ ดิน ไฟ ลม

รู้หรือไม่ตัวหนังสือในยันต์ไทยส่วนใหญ่ไม่ใช่ "ภาษาขอม" แต่เป็นภาษาบาลีที่เขียนด้วยตัวอักษรขอม

ภาพประกอบจากคลิป

ยันต์ดังห้าลาย เชื่อกันว่าให้อะไร

หนึ่ง ยันต์ห้าแถว อักขระห้าแถวเรียงซ้อนกัน เชื่อกันว่าแต่ละแถวให้พรคนละเรื่อง ทั้งเมตตา โชคลาภ และหนุนดวง แต่ลำดับความหมายของแต่ละแถวแต่ละแหล่งเล่าไม่ตรงกัน

สอง ยันต์เก้ายอด ยอดแหลมเก้ายอดเหมือนยอดเขาพระสุเมรุ อิงพุทธคุณเก้าประการ เชื่อกันว่ากันอาวุธและภูตผี หลายคนเลือกเป็นยันต์แรก สาม ยันต์แปดทิศ วงกลมตรงกลางแผ่ออกไปแปดทิศคล้ายกงล้อ เชื่อกันว่าแคล้วคลาดทุกทาง เหมาะกับคนเดินทางไกล

สี่ ยันต์เสือเผ่น เสือกระโจนไปข้างหน้า เป็นลายดังของวัดบางพระ จังหวัดนครปฐม เชื่อกันว่าให้อำนาจและความว่องไว ห้า ยันต์หนุมาน ลิงเผือกท่าเหาะ เชื่อกันว่าอยู่ยงคงกระพัน และเป็นที่รักของคนรอบข้าง

ลายเดียวกัน สักคนละที่ ความหมายก็ต่าง

ความหมายของยันต์ไม่ได้ขึ้นกับลายอย่างเดียว แต่ขึ้นกับตำแหน่งที่สักด้วย อย่างยันต์มหาอุดนิยมสักที่หน้าอก ส่วนยันต์ธนูมือสักที่หลังมือ

รูปทรงพื้นฐานในยันต์ก็มีความหมาย เช่น สามเหลี่ยมแทนพระรัตนตรัย สี่เหลี่ยมแทนธาตุสี่ และเส้นขดก้นหอยบนยอดที่เรียกว่า "อุณาโลม" แทนการตรัสรู้

ภาพประกอบจากคลิป

ข้อห้ามแปลกๆ ของคนสักยันต์

สักแล้วก็ต้องมีข้อห้าม ซึ่งต่างกันไปตามสำนัก ที่พบบ่อยคือห้ามลอดราวตากผ้า และห้ามกินฟักเขียว ฟังดูแปลก แต่บางตำราอธิบายว่าข้อห้ามพวกนี้เป็นกุศโลบาย ฝึกให้คนสักรักษาสัจจะและซื่อตรงต่อครู

ส่วนข้อห้ามที่สำคัญที่สุด ที่แหล่งต่างๆ พูดตรงกัน คือห้ามด่าพ่อแม่ และห้ามลบหลู่ครูอาจารย์ เชื่อกันว่าถ้าผิดข้อนี้ ยันต์จะเหลือแค่รอยหมึก

อ่านต่อ: ทำไมผู้ชายไทยสมัยก่อนต้องมีรอยสัก? สักเลก สักขาลาย และสักยันต์ →

สรุป

ยันต์แต่ละลายมีทั้งรูปทรง ตัวอักษร และตำแหน่งที่มีความหมายตามความเชื่อ แต่สิ่งที่ทุกสำนักเน้นเหมือนกันไม่ใช่ตัวลาย กลับเป็นการเคารพพ่อแม่และครูอาจารย์ ถ้าต้องเลือกหนึ่งลาย คุณจะเลือกลายไหน

ดูเรื่องนี้แบบคลิปสั้นYouTubeFacebook

ข้อเท็จจริงในเรื่องนี้

    แหล่งอ้างอิง

    1. th.wikipedia.org
    2. en.wikipedia.org
    3. thailandfoundation.or.th
    4. wongnai.com
    5. thairath.co.th
    6. naewna.com
    7. thestandard.co
    8. bangkokbiznews.com
    9. posttoday.com
    10. nationthailand.com
    11. nationalgeographic.com
    12. khaosodenglish.com

    ข้อที่ยังไม่ยืนยัน

    • ผลของยันต์ทุกข้อเป็นความเชื่อ ไม่ใช่ข้อเท็จจริง
    • ความหมายรายแถวของยันต์ห้าแถว แหล่งไทยกับเว็บร้านสักเล่าลำดับและเนื้อหาไม่ตรงกัน จึงเล่าแบบรวม
    • ชื่อลายเสือที่โจลีสักภายหลัง แต่ละสื่อเรียกต่างกัน จึงไม่ได้ใส่ในบทความ
    • ที่มาของยันต์: วิกิพีเดียภาษาอังกฤษว่ามีรากจากเขมร ส่วนกรมพระยาดำรงฯ สันนิษฐานว่ายันต์บางชนิดมาจากนิกายตันตระผ่านพม่า ยังไม่ฟันธง
    • งานวิจัยเรื่องคัมภีร์อักษรขอมอ่านได้เฉพาะบทคัดย่อ
    • ศิลปวัฒนธรรมดึงหน้าไม่ได้ (403) ยังไม่ได้เทียบงานวิชาการฉบับเต็ม
    • ข้อห้ามแต่ละข้อต่างกันไปตามสำนัก

    ค้นจากแหล่งออนไลน์ ยังไม่ได้เทียบกับงานวิชาการทุกข้อ ถ้าพบข้อผิดพลาด บอกเราได้ที่คอมเมนต์ใต้คลิป

    อ่านต่อ